NGHĨ VỀ SỰ GIÁO DỤC QUA CÁC BẬC THÁNH HIỀN THỜI CỔ ĐẠI

                          NGHĨ VỀ SỰ GIÁO DỤC

 

QUA CÁC BẬC THÁNH HIỀN

THỜI CỔ ĐẠI

                                                           THINH QUANG

 

 Trong Tam Töï Kinh viết về giáo dục con cái là bổn phận của các bậc trưởng thượng. Câu  “Döôõng baát giaùo” của Thánh nhân nói là muốn nhắc nhở các bậc cha mẹ phải biết dạy dỗ con cái ngay từ thuở bé thơ.   

Lời của thánh nhân:

“Döôõng baát giaùo.Phuï chi quaù.Giaùo baát nghieâm. Sö chi ñoïa.

Töû baát hoïc.Phi sôû nghi.Aáu baát hoïc. Laõo haø vi.”

 

Nhĩa từng chữ:

DÖÔÕNG: Nuoâi döôõng. GIAÙO: Giaùo duïc,daïy baûo.

PHUÏ: laø Cha. (YÙ noùi cha meï.) QUAÙ: Toäi loãi. Loãi laàm.

NGHIEÂM: Nghieâm tuùc,nghieâm chænh.

SÖ: Thaày giaùo. TÖÛ: Con caùi. BAÁT HOÏC: Khoâng chòu hoïc.

PHI SÔÛ NGHI: laø ñieàu khoâng neân. AÁU: Tuoåi thô. VI: laøm.

LAÕO: Giaø,luùc lôùn leân.

Dòch nghóa: Laøm cha meï chæ bieát nuoâi con cho lôùn maø khoâng bieát daïy baûo,khoâng bieát caùch giaùo duïc, ñoù laø loãi taïi cha meï.

Laø moät moät ngöôøi thaày giaùo maø daïy doã hoïc troø khoâng ñöôïc nghieâm ngaët, ñaáy laø söï löôøi bieáng,voâ traùch nhieäm laø loãi taïi thaày.

Phaän laøm con maø khoâng chòu khoù hoïc taäp laø ñieàu khoâng neân,vì luùc coøn nhoû tuoåi maø khoâng chòu hoïc haønh kòp thôøi, đến khi  lôùn leân không chịu học haønh thì aét seõ chaúng laøm ñöôïc ñieàu gì cho nhân quần xã hội.

 

Có câu chuyeän được ghi chép về hậu quả của sự “Dưởng bất dục” mà thánh nhân đã nói:   

“Xöa kia, coù moät teân troäm cöôùp, treû khoâng tha, giaø cuõng chaúng dung, laøm heát moïi ñieàu xaáu xa,. Cöôùp cuûa gieát ngöôøi. Cuoái cuøng bò sa löôùi luaät phaùp. Vì toäi quaù naëng khoâng theå tha thöù ñöôïc. Quan huyeän haï leänh xöû töû hình.

Tröôùc khi haønh hình, teân cöôùp bò troùi vaø quyø xuoáng ñeå chuaån bò ñeàn toäi. Quan huyeän hoûi haén moät laàn cuoái coù yeâu caàu gì khoâng? Teân cöôùp traû lôøi:”Toâi xin ñöôïc gaëp meï toâi laàn cuoái.”

Quan huyeän sai lính trong nha môøi meï cuûa teân cöôùp laïi. Khi gaëp teân cöôùp baø meï oâm con khoùc nöùc nôû, nhöng khoâng ngôø teân cöôùp ñaõ caén ñöùt tai cuûa meï vaø noùi moät caùch ñau loøng:

“Toâi raát haän meï toâi, xöa nay meï toâi khoâng bao giôø daïy baûo toâi,luùc toâi coøn nhoû, toâi cöôùp cuûa ngöôøi khaùc meï khen toâi thoâng minh, toâi laøm sai meï khen toâi taøi gioûi. Meï khoâng daïy toâi ñieàu hay,khuyeán caùo toâi ñieàu naøo laø dôû. Ñeán baây giôø toâi bieát hoái haän thì khoâng coøn kòp nöõa.

Lôøi cuûa teân cöôùp noùi leân cho thaáy, ngöôøi meï phaûi chòu lieân ñôùi traùch nhieäm veà toäi loãi cuûa haén.

Laïi motä caâu chuyeän khaùc:

Tröông Dieän laø boä haï ñaéc löïc cuûa Ñaïi Töôùng Taû Toân Ñöôøng ñôøi nhaø Thanh. Haén coù raát nhieàu coâng lao vì ñaõ ñaït ñöôïc nhieàu chieán coâng röïc rôõ. Ñaïi Töôùng Taû Toân Ñöôøng muoán thaêng chöùc cho haén nhöng bò nhieàu ngöôøi khoâng phuïc laáy lyù do laø Tröông Dieän khoâng bieát chöõ,chöa bao giôø ñöôïc ñeán tröôøng hoïc qua neân chöùc vuï ñoù khoâng theå ñaûm nhieäm ñöôïc.

Tröông Dieän sau khi nghe ñöôïc nhö vaäy, bieát mình vì khoâng ñi hoïc, doát chöõ nghóa neân khoâng theå ñaûm nhaän chöùc quan,  trong loøng laáy laøm hoái haän, beøn quyeát laäp chí phaán ñaáu boû coâng khoå hoïc.

Cuoái cuøng haén thi ñoå vaø daønh laïi chöùc quan do ñöôïc Ñaïi Töôùng Taû Toân Ñöôøng phong thöôûng.      

                                                                   THINH QUANG

                                                                                      

                                                                       

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s

%d bloggers like this: