‘Sài Gòn: ngưỡng cửa của tự do’

‘Sai Gon: ngưỡng cửa của tự do’

Nhà văn Nguyễn Viện

Gửi tới BBC từ Sài Gòn

Tôi đã ở Sài Gòn ngay từ những năm sau di cư 1954. Do hoàn cảnh, gia đình tôi về miền quê sống một thời gian ngắn. Sau đó buộc phải quay lại thành phố vì miền quê bắt đầu mất an ninh với sự xuất hiện của đội quân giải phóng.

Sài Gòn, đô thị lớn nhất Việt Nam đang tiếp tục mở rộng - hình Nguyễn Giang

Sài Gòn đông dần lên bởi những người chạy trốn chiến tranh như gia đình tôi.

Trước 1975, Sài Gòn – Hòn ngọc viễn đông, thủ đô của Việt Nam Cộng Hòa có khoảng 3 triệu dân cũng kẹt xe triền miên bởi sự có mặt của các loại xe gắn máy Nhật, thường được gọi chung là xe Honda.

Sài Gòn tấp nập những ngày cuối tuần với từ “bát phố” của lính và dân chen chúc cùng các cửa hàng trên những con đường ở khu trung tâm, mà sau 30.4.1975 bị gọi là sự “phồn vinh giả tạo”.

Ít ra, sự “phồn vinh giả tạo” ấy cũng khiến không ít người miền Bắc ngỡ ngàng, hụt hẫng, bên trong cái vẻ ngoài đắc thắng. Nó phủ nhận đường lối tuyên truyền của miền Bắc về một miền Nam khốn khổ, “oằn oại dưới gót ngoại xâm”.

Sài Gòn ngày ấy cũng ngạt thở với lựu đạn cay trong các cuộc biểu tình triền miên của các phe tranh đấu, từ Cộng sản đến dân chủ.

Sài Gòn ngày ấy, văn chương và văn nghệ giải trí cực thịnh, tự do và phong phú. Sự kiểm duyệt đối với báo chí minh bạch và đủ để cho những tiếng nói đối lập được lắng nghe. Cho dù chính quyền lệ thuộc Mỹ, nhưng Sài Gòn đã có những sinh hoạt chính trị đa nguyên và dân chủ.

Toàn bộ nền văn học và mô thức tiến bộ đó đã bị xóa sổ sau ngày giải phóng.

Hình của AFP/AFP/Getty ImagesMột cảnh phố Sài Gòn ngày 30/4/1975 khi bộ đội của lực lượng cộng sản tiến vào

Tiến xa hơn cách mạng

Cho đến tận bây giờ, Sài Gòn vẫn là trung tâm của báo chí cả nước. Báo Sài Gòn hay vì ít tính khuôn phép và người dân Sài Gòn cũng là những người có thói quen đọc báo nhiều nhất nước.

Những ngày đầu sau 30.4.1975 Sài Gòn trở nên hoang vắng. Trên một trong những con đường chính theo tuyến Bắc – Nam, đường Hai Bà Trưng, chúng tôi ngồi trước cửa cơ quan chờ đếm số từng chiếc xe hơi chạy qua để đánh bài cào.

Nhiều gia đình di tản, hoặc đi kinh tế mới, bỏ lại những ngôi nhà trống. Thành phố ngày một nghèo đi, tàn tạ bởi chính sách cải tạo công thương nghiệp và “vội vã vào, vơ vét về” Bắc (một kiểu nói thông dụng thời đó).

Thành phố cũng ăn độn. Tôi nhớ ở cơ quan tôi, mỗi bữa cơm chỉ có mấy sợi rau muống và vài miếng thịt mỏng như móng tay.

Nhưng Sài Gòn không chịu chết. Người Sài Gòn đã biết cách tự sống bằng những công nghệ gia đình mà nền kinh tế quốc doanh không cung ứng nổi. Những nhà lãnh đạo ở Sài Gòn cũng năng động hơn để tự cứu trước khi có cuộc đổi mới.

Bây giờ Sài Gòn đã tìm thấy lại bộ mặt của mình. Một khu vực phồn thịnh và năng động nhất nước trên mọi mặt. Một thành phố đóng góp trên 30% ngân sách quốc gia.

Với dân số trên 8 triệu người và được mở rộng đến hết tỉnh Gia Định ngày xưa, Sài Gòn nay là một Mega City. Đó là một thế giới thu nhỏ với tất cả cái xa xỉ và tồi tệ của nhân loại. Sài Gòn hiện đại có những gì mà New York có. Nhưng Sài Gòn cũng có những cái lạc hậu của phần nhân loại còn lại.

Sài Gòn hiện nay là một thành phố dở dang với rất nhiều dự án, qui hoạch. Công trình kênh Nhiêu Lộc là một ví dụ tiêu biểu. Nó cũng tiêu biểu như những gì mà các nhà thầu Trung Quốc đang làm ở Việt Nam. Vừa chậm, vừa xấu, vừa kém chất lượng.

Cái vấn nạn của sự dở dang thể hiện như nước ngập mỗi khi triều cường hay mưa xuống, nạn kẹt xe tràn lan… làm dấy lên bao nỗi bức xúc trong dân chúng. Những qui hoạch treo cũng là những bản án treo với người dân. Nó giống như cái chết đứng.

Sài Gòn ngày nay tràn ngập hàng quán và khách sạn cho thuê giờ. Ở đâu có đường phố là có cửa hàng buôn bán.

Bất cứ lúc nào các quán cà phê cũng đông nghẹt. Từ bình dân đến sang trọng. Đúng kiểu “Vui cũng nhậu, buồn cũng nhậu, không vui không buồn cũng nhậu”. Nhậu trở thành một thứ văn hóa ứng xử và thù tạc. Ngay cả khi mang nỗi buồn hay uất ức về thời thế, người ta cũng nhậu.

Sàn giao dịch chứng khoán TPHCM, biểu tượng của kinh doanh kiểu tư bản trở lại Sài Gòn

Về phía những người kinh doanh, dường như mở quán cà phê hay quán ăn, phòng cho thuê, là cách dễ nhất để kiếm sống mà không cần nghiệp vụ chuyên môn nào.

Đôi khi tôi vẫn tự hỏi, ở thành phố hay đất nước này, nếu không có quán nhậu và không có nạn tham nhũng thì nó sẽ vận hành ra sao?

Sài Gòn cũng sẽ mỗi ngày một đông hơn, ngoài sự phát triển dân số cơ học, đó là dòng người nhập cư đủ mọi thành phần, từ một nông dân đến một trí thức trẻ, từ Nam chí Bắc. Ai cũng sẽ tìm được cho mình một chỗ đứng, một cơ hội trong nền kinh tế tương đối tự do này.

Sài Gòn ngày nay giàu có, và những người giàu có nhất mang tính đặc trưng, có lẽ không cần tránh né, cũng như thời kỳ sau 1954, là những người miền Bắc di cư sau 1975.

Dù sao, Sài Gòn lúc nào cũng là vùng đất của sự dung nạp và độ lượng. Sài Gòn là cửa ngõ của Việt Nam với thế giới và sẵn sàng tiếp nhận mọi loại người, mọi nền văn hóa. Ở đây, người ta có thể tìm thấy mọi khác biệt mà không hề có xung đột.

Mặc dù vẫn có những phong trào do Thành phố phát động cho thanh niên, nhưng nó chỉ chủ yếu mang tính chính trị, không ảnh hưởng gì đến đời sống cũng như suy nghĩ của người thành phố.

Người thành phố thực dụng và tiến xa hơn những gì còn được gọi là truyền thống dân tộc hay cách mạng. Người Sài Gòn ngày nay ít nhiều đã mang tính toàn cầu của sự hội nhập.

Hơn ở đâu hết, trí thức trẻ là một nguồn nhân lực vô cùng lớn và luôn được bổ sung từ khắp mọi miền của đất nước. Họ thật sự là niềm hy vọng cho thành phố, cũng như đất nước này. Họ có một lối sống thị dân với những hoài bão đích thực.

Hưởng thụ và làm việc cật lực. Họ cũng mang đến cho thành phố một dáng vẻ văn minh, không chỉ vật chất với các phương tiện của cuộc sống hiện đại, mà còn là một phong thái văn hóa trên ngưỡng cửa của ý thức tự do.

Sài Gòn bây giờ được chính thức gọi là Thành phố Hồ Chí Minh, nhưng không vì thế mà hai tiếng Sài Gòn mất đi, ngay cả với người Hà Nội, khi nói về nó.

Bài viết cho chủ đề Đại Đô Thị – Mega City của BBC trong tháng về Bấm Sức mạnh châu Á – thể hiện cách nhìn riêng của tác giả, người hiện sống tại TP Sài Gòn.

Hình của ReutersCa sĩ Mỹ Bob Dylan biểu diễn tại TPHCM 10/4/2011: Sài Gòn mang nhiều tính toàn cầu của sự hội nhập

Comments
2 Responses to “‘Sài Gòn: ngưỡng cửa của tự do’”
  1. doivienxu nói:

    Bách Việt Nhân
    Tháng Sáu 19, 2011 lúc 4:07 chiều

    Ơn Đảng Cộng Sản Quang Vinh!
    Cho p…hép biểu tình chống giặc ngoại xâm.
    Dân Ta khí thế ầm ầm,
    Cờ sao, vàng đỏ, ta cầm trên tay.

    Bao nhiêu biểu ngữ thật hay!
    Hô vang, chụp ảnh suốt ngày, hân hoan!
    Hôm sau, Dân lại khôn ngoan,
    Ngồi chờ giặc sẽ hoàn toàn rút lui.

    Đảng Ta ngồi, vẫn rung đùi,
    Hỏi Dân rằng thỏa mãn rùi chứ Dân?
    Dân Ta thỏa mãn một tuần,
    Giặc quay lại, thế là Dân biểu tình.

    Chửi giặc kia_lũ súc sinh!
    Không ai cậy đến Đảng Mình ra tay.
    Mỉm cười, giặc bảo là hay!
    Cái Đảng nước này chẳng giúp gì Dân!

    Biểu tình có đến chục lần,
    Đảng Ta vẫn thấy chưa cần phải lo!
    Biển Đông giờ của lũ bò,
    Biểu tình, Dân cứ! Đảng cho Dân làm!

    Lưỡi bò, Đảng ngậm chặt hàm,
    Giữ gìn chủ nghĩa Ác_Tham_Ngu_Hèn.
    Dân còn theo Đảng rước đèn,
    Tiền đồ Dân Tộc phải đen mực Tầu.

    Biến gì? Chuyển mấy? Nơi đâu?
    Đảng Ta vẫn vững trên đầu Quốc Dân.
    Làm sao chống nổi ngoại xâm!?
    Khi còn giặc ở trong tâm đêm ngày!

    Sao vàng, cờ đỏ còn bay,
    Lịch sử nước này chửa chịu sang trang!
    Một thôn cờ đỏ, sao vàng,
    Biểu tình chống lại một làng năm sao

    Vàng, cờ đỏ giống hao hao!
    Cùng màu chủ nghĩa máu trào, lửa thiêu.
    Nước Ta, Ta phải được yêu.
    Ta căm lũ ác, tham, liều ngoại xâm.

    Nhưng sao Ta lại vô tâm?
    Góc cờ kẻ cướp, Ta cầm trên tay?
    Năm cờ Tổ Quốc cùng bay,
    Gần, xa cũng nhận ra ngay cờ Tầu!

    Việc này đã định từ lâu.
    Cờ đỏ xây cầu đón giặc ngoại xâm!
    Bao giờ Dân Việt quyết tâm,
    Không theo chủ nghĩa, không câm, điếc, mù.

    Thì Dân Tộc mới thoát tù,
    Sức Dân mới đủ diệt thù ngoại xâm!
    Đảng Ta đâu có bị câm!?
    Dân biểu tình hét, Đảng ngâm nặng mồm!?

    Tay sai của Đảng chồm chồm,
    Bắt Dân Yêu Nước phải ôm hận vào.
    Lòng Dân đã đến cao trào!
    Biểu tình, ném đá, mặt ao vẫn bèo!

    Ngôi cao, Đảng vẫn được trèo,
    Dân Ta vẫn phải bước theo màu cờ!
    Vẫn tin tưởng, vẫn tôn thờ,
    Chẳng Nên Xấu Hổ (CNXH), cứ chờ! Yên Tâm.

    Làm sao chống nổi ngoại xâm!?
    Nếu còn theo Đảng, vẫn câm, điếc, mù?
    Cả Dân Tộc đợi trong tù,
    Đảng Ta sẽ rước xong thù ngoại xâm!

    Bao giờ cỗ dọn thành mâm,
    Đảng mời các Bác sang cầm đũa! Xong!
    Ai nghe chẳng thấy đau lòng!?
    Giặc gần chiếm cả Thăng Long mất rồi!?

    Công An, Quân Đội ta ơi!
    Lòng Dân_Ý Đảng, anh thời chọn đi!
    Biểu tình để đạt cái gì?
    Biểu cho đến lúc đạt thì mới thôi!

    Toàn Dân Nước Việt Ta ơi!
    Trước tiên, bắt Đảng đáp lời non sông!
    Rằng ai sẽ giữ Biển Đông?
    Ai mang quần đảo biếu không giặc Tầu?

    Quang Vinh của Đảng Ta đâu?
    Hay không dùng đã quá lâu, hỏng rồi?
    Cù Huy Hà Vũ phải ngồi
    Tù thì Việt Tộc nước tôi cứ chờ!

    Cứ tin tưởng, vẫn tôn thờ,
    Độc Tài vẫn Chủ, Dân giờ vẫn Nô.
    Quốc Gia Nguyên Khí ở mô?
    Tụ thành luồng lớn, rồi hô một lời!

    Đuổi xong bè lũ dối Trời,
    Việt Nam lại đủ sức “chơi” cùng Tầu!
    Nếu còn theo Đảng dẫn đầu,
    Biểu xong rồi sẽ đến đâu mà tình!?

    http://youtu.be/hd0M7XaASlMSee More
    By: Vu Van

  2. doivienxu nói:

    BIỂU TÌNH LẦN THỨ 4, GIAI ĐOẠN 01 VÀO NGÀY 26-06-2011
    Posted on June 20, 2011 by doivienxu
    SƠ ĐỒ XUỐNG ĐƯỜNG TUẦN HÀNH PHẢN ĐỐI TÀU CỘNG TẠI CÁC TP VÀO NGÀY 26-06-2011
    BIỂU TÌNH LẦN THỨ 4, GIAI ĐOẠN 01 VÀO NGÀY 26-06-2011
    SAU KHI ĐÁNH MỘT VÒNG CHÚNG TA LẠI QUAY VỀ ĐIỂM XUẤT PHÁT VÀ ĐỨNG HAY NGỒI TẠI ĐÂY TỪ 15-30 ( KHÔNG DỪNG LẠI LÂU). TIẾP TỤC TUẦN HÀNH NHƯ VẬY CHO ĐẾN KHI NÀO AN NINH MỆT BỎ VỀ THÌ CHÚNG TA TRỒNG HOA LÀI…CHÚC CÁC BẠN CHÂN CỨNG ĐÁ MỀM, ĐOÀN KẾT YÊU THƯƠNG NHAU, NĂM TAY XUỐNG ĐƯỜNG VUI VẺ LUÔN NỞ NỤ CƯỜI TRÊN MÔI, NHẤT LÀ CÁC EM GÁI CAN ĐẢM ĐI VÒNG NGOÀI CÙNG VÀ THA HỒ TÁN TỈNH MẤY ANH CÔNG AN, TUYỆT ĐỐI KHÔNG XÚC PHẠM HAY NÉM BẤT CỨ CÁI GÌ VÀO CÁC ANH CÔNG AN VÌ CÁC ANH SẼ ĐỨNG VỀ PHÍA CHÚNG TA….!
    CHÚNG TA PHẢI THÔNG CẢM CHO CÁC ANH CÔNG AN HỌ CŨNG KHỔ TÂM LẮM, HỌ KHÔNG VUI SƯỚNG GÌ KHI CẦM SÚNG MÀ KHÔNG CHĨA SÚNG VÀO GIẶC BẢO VỆ TỔ QUỐC MÀ LẠI CHỈ ĐỂ BẢO VỆ CÁI BAO TỬ CỦA CHÍNH MÌNH,….CHÚNG TA PHẢI HIỂU ĐIỀU ĐÓ, CÁC ANH CÔNG AN THẬT CAO THƯỢNG HƠN CHÚNG TA NGHĨ…CÁC ANH KHÔNG THA THIẾT GÌ KHI CẦM SÚNG DÀN ÁP CHÚNG TA ĐỂ NHẬN CƠM CHÁY TỪ BỘ CHÍNH TRỊ HÀNG THÁNG…..TÔI NÓI ÍT, KHÔNG SỐNG ĐỜI ĐỂ NÓI NHIỀU MONG CÁC BẠN HIỂU NHIỀU….CHÚC THÀNH CÔNG…!
    LẦN NÀY CÁC VỊ TRÍ TRỌNG QUAN TRỌNG TRÊN CÁC SƠ ĐỒ ĐÃ CÓ LỰC LƯỢNG CHỜ SẴN ĐỂ QUAY PHIM CHỤP HÌNH, CHÚNG TA TUYỆT ĐỐI ÔN HÒA, LỊCH SỰ THỰC THI QUYỀN BIỂU TÌNH YÊU NƯỚC CỦA CHÚNG TA.

    THÀNH PHỐ CẦN THƠ
    THÀNH PHỐ HÀ NỘI
    THÀNH PHỐ HUẾ
    THÀNH PHỐ SÀI GÒN
    THÀNH PHỐ NHA TRANG
    BÌNH THUẬN
    THÀNH PHỐ HẢI PHÒNG
    THÀNH PHỐ VŨNG TÀU

Trả lời

Điền thông tin vào ô dưới đây hoặc nhấn vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s

%d người thích bài này: