Điện ảnh Việt Nam – Nguyễn Quang

Điện ảnh Việt Nam

Toàn – viên trợ lý trẻ cùng người nữ giám đốc đang tham dự cuộc liên
hoan phim, từ việc trình chiếu những cuốn phim Việt Nam đã lộ rõ ra sự
thừa lượng thiếu chất của phim truyện Việt, nhất là mất dần đến hầu
như mất hẳn tính giáo dục. Trước những màn trình diễn đầy thương mại
hóa nàng nói: Điện ảnh ngoài việc giải trí phải mang tính giáo dục.
Riêng nghệ thuật của Việt Nam đương đại đã khai thác triệt để vốn tự
có của các nữ diễn viên…

Toàn thêm vào: Ngay cả tiêu đề phim đã thấy ngay sự lem luốc cũng như
những pha dâm ô khiêu gợi như nào Gái nhảy, Lọ lem hè phố, Những cô
gái chân dài, Nữ tướng cướp, Đô la trắng…Những bộ phim không có nội
dung ngoài sự ‘tươi mát’ của các cô gái trẻ nhằm cổ xúy cho thói đua
đòi ăn chơi trụy lạc của thanh thiếu niên!

Giới trẻ ngày nay kể cả những người lớn tuổi đều thích xem phim, một
khía cạnh về sự thụ động của con người, Toàn có suy nghĩ ‘với đủ mọi
phương tiện truyền thông mà chàng đang được hưởng từ gia đình của
người nữ giám đốc, giới trẻ như mình sẽ học hỏi được gì ngoài những sự
khêu gợi kích dục dẫn đến con đường trác táng càng nhanh, đó là nghệ
thuật điện ảnh Việt Nam ?!

Người nữ tiếp: -Điện ảnh Việt Nam thiếu vắng hẳn số đông dân nghèo,
song chỉ toàn các cô nương cậu ấm, của những thành phần tư bản đỏ mới
giàu lên, rất xa lạ với cuộc sống bình thường của người Việt Nam đang
phải vật lộn mưu sinh khó khăn về mọi mặt hôm nay!

Toàn tiếp lời: -Tất cả các nhân vật đều ăn mặc sang trọng cho dù chỉ
là một anh chị nhân viên bình thường, nhà cửa rộng lớn điện thoại đời
mới, xe hơi hoặc tệ nhất cũng xe tay ga…toàn là những phương tiện của
xã hội tiêu thụ, trong khi đất nước mình với chiếc máy bay ‘Made in
Viet Nam’ chỉ cất cánh một lần rồi nằm ụ!

Người nữ tiếp lời: -Sự lòe loẹt quá độ như cả lúc dùng bữa đến khi lên
giường đi ngủ cũng mắt xanh, má hồng, môi đỏ…nhưng cái đỏ nhất vẫn là
copy và paste, theo nguyên ngữ danh từ thời thượng đang dùng cho giới
đại trí thức Việt Nam ngày nay trong việc sao chép luận án. Đó là
nhiều bộ phim Việt Nam có những tình tiết giống y như các phim Hồng
Kông, Đài Loan, Hàn Quốc…

Chàng cười tiếp: -Quả là những tư tưởng ‘vĩ đại’ gặp nhau…có sao?!

Cuộc liên hoan phim tiếp tục với những lời lẽ giới thiệu tính chất
hoàn toàn sáng tạo của phim truyện Việt Nam…khiến ai cũng cười ồ. Câu
chuyện ăn cắp hình thức mà cả cốt truyện cũng như hình ảnh nhân vật từ
các phim Hàn, Đài, Hồng Kông…Trung Quốc!

Nàng nói: -Đó cũng chính là lý do giới thanh thiếu niên ngày nay chỉ
thích xem phim ngoại vì sự lộ liễu từ những pha vô văn hóa như trích
đoạn cảnh một giám đốc trẻ chạy xe máy từ tầng hầm của một tòa cao ốc
lên theo hướng ngược chiều? May mắn vào lúc ấy không có chiếc xe hơi
nào chạy xuống tầng hầm, nếu có xem như Giám đốc ngược chiều này đã
mất mạng.

Quả là một bãi rác điện ảnh, nhưng việc tái chế từ phế liệu tinh thần
xưa nay là một việc làm khó khăn vì không chỉ có tri thức văn hóa
nhưng phải là người sống có văn hóa mới có thể chuyến biến xã hội văn
hóa nếu không chỉ là những thứ mô hình ảo tưởng để lừa bịp nhau.

Sau phần giới thiệu cùng những bài tham luận, những ý kiến được phát
biểu, phần chính của buổi liên hoan là dạ tiệc với lý do để mọi người
có thể tự do trao đổi, thỏa mái nhất là tìm được những nguồn cảm hứng
trong sáng tác. Người nữ Giám đốc nói với chàng trợ lý trai trẻ: -Ngạn
ngữ Phương Tây có câu “Hãy ngồi vào bàn tiệc mới biết ngon hay dở”,
nào chúng ta hãy nhập cuộc…

***

Những vị khách tham dự đang cùng phê bình về một cuốn phim giáo dục
học đường với nhân vật chính là một cậu học sinh tóc tai bù xù, nói
năng, cử chỉ ẻo lả không phù hợp với một nam nhi. Các cô gái cũng quá
làm điệu trong cách ăn mặc và tóc tai em nào cũng ngả màu dựng đứng
theo kiểu Hàn quốc, tất cả trong mục tiêu thương mại như một trào lưu
để câu khách hơn là giáo dục.

Một ý kiến được đưa ra thảo luận, có lẽ là một phụ huynh, ‘Việt Nam
hiện với hàng ngàn nhà văn, nhà thơ nhưng lại thiếu đề tài nên trên
màn ảnh chỉ thấy toàn sự vay mượn bắt chước nước ngoài từ hình thức
đến nội dung, trong khi quê hương mình chỉ riêng lịch sử chắc chắn
không thiếu, nhưng khi thực hiện chính thói quen vay mượn đã biến bộ
phim Đường Tới Thành Thăng Long trở thành phim Đường Trở Về Ngàn Năm
Bắc Thuộc Mới!

– Điểm đặc biệt của các nhà đạo diễn cũng như các lãnh tụ Việt Nam, đó
là thấy sai nhưng không bao giờ chịu sửa, là người Việt ai cũng thích
phim Việt nhưng khi xem thú thật phần lớn đều lầm bầm…diễn viên cùng
đạo diễn gì lạ thế, toàn những hạt sạn trong phim như hai anh chàng
nhân viên trong phim Cái bóng bên chồng không có tiền trả tiền xe
nhưng nhà ở lại là biệt thự sang trọng. Lâu lâu thấy thiên đường cũng
sướng con mắt, nhưng xem hoài thì chán vì xa lạ quá.

-Ôi thôi, với những tình tiết thật là vô lý như trong phim Ngôi nhà
hạnh phúc dựa theo nguyên bản Full House của Hàn Quốc nhưng hoàn cảnh
Việt Nam, giá căn nhà ấy phải vài tỷ, làm người giúp việc mà mỗi
tháng được trả hơn một tỷ thì đúng là… chỉ trong phim Việt Nam!

– Tính cách nhân vật không nhất quán, diễn biến thiếu hợp lý: Vẫn biết
là nhân vật có thể chuyển biến về tính cách nhiều khi ngược lại, nhưng
điều đó phải được thể hiện hợp lý. Đằng này, nhân vật của chúng ta đôi
khi quay ngoắt 180 độ khiến khán giả phải ngỡ ngàng. Phim Sắc đẹp và
danh vọng, chồng của Ngọc Bình là Thông đang từ một anh chàng tốt đến
khù khờ, tự nhiên chuyển ngay thành kẻ giết người không gớm tay. Phim
Sắc màu tình yêu, Hiểu Nhi và Vĩnh Cường đang đối đầu nhau, dù có chút
tình cảm nhưng chưa ai đủ can đảm bước tới. Thế là các đồng nghiệp bày
ra một “diệu kế” đơn giản đến mức hai bên giả vờ tình cờ gặp nhau, rồi
bước tới, hỏi: “Em có chấp nhận làm người yêu anh không?”. Tình yêu
người Việt ngày nay thật nhanh gọn như mang nhãn mác ‘Việt kiều’ là có
thể mỗi lần về Việt Nam được dịp mời gọi tổ chức đám cưới!

– Kéo dài ở phần đầu, hụt hơi ở phần cuối: Phần đầu thì dài lê thê, bỏ
qua năm bảy tập mà vẫn không thấy có gì diễn tiến mới, đến cuối phim
muốn hết là hết. Phim Ở lại thế gian, cứ loanh quanh các nhân vật, rồi
tập cuối cùng chỉ nói thoại thôi, không diễn, không hành động, thế là
hết phim.

– Điều cuối cùng là coi phim hài của mình thì thấy muốn khóc còn coi
phim bi ai thì thấy buồn cười. Biết rằng không thể sửa, nhưng nếu chịu
khó sửa dần thì cũng sẽ có ngày hay hơn song cái gì cũng độc từ độc
tài, độc đảng, độc quyền…nên phim hay dở vẫn mang ra chiếu và nếu
không xem không còn cách nào khác nhất là ở nông thôn gia đình nào kha
khá mới tậu được chiếc tivi!

– Phim Việt Nam có nhiều diễn viên trẻ nhưng đa phần là tay ngang
không được đào tạo chính quy nên diễn xuất không bao giờ thể hiện hết
cái sinh năng vốn là những gì đã thụ bẫm từ kiến thức nhà trường cộng
với kinh nghiệm sống cùng tài năng của chính diễn viên như một diễn
viên đóng vai người say rượu nhưng mặt mũi trông rất bình thường, chỉ
thêm vào vài cái lảo đảo thân người cho vui!

– Ôi, tên của các nhân vật cũng bắt chước theo Hồng Kông, Đài Loan như
nào là Hiểu Nhi, Kỳ Nguyên rồi Tôn Quân, Uy Long…kể cho hết nghe ra
không nổi, tình yêu của các nhân vật đến với nhau quá nhanh và chia
tay cũng cực nhanh: dễ yêu, dễ chia tay, nó đúng như cốt cách con
người làm sao quốc gia làm vậy vào một thời các nhà lãnh đạo luôn lừa
dối dân như một nghệ thuật lãnh đạo! Nói một đàng làm một nẻo!

-Đúng là Việt Nam đang thiếu hẳn nguồn diễn viên điện ảnh chuyên
nghiệp hoặc có thể nói tếu, diễn viên dưới thời đại họ Hồ có quá nhiều
tài năng như vừa ca sĩ, người mẫu, đạo diễn kiêm diễn viên, vũ
múa…Nhất là những bộ phim sao chép khi đem đối chiếu so với bản gốc
thật tệ hại như trong phim Ngôi Nhà Hạnh Phúc, đã ăn cắp của người
không biết thẹn nhưng khi được phỏng vấn viên đạo diễn đã bạo gan bảo
rằng ‘Hàn quốc ăn cắp của Ông ta’. Có lẽ nó đã có từ khi chủ nghĩa Mác
Lê Mao được rước về Việt Nam cùng những xảo trá, ngược ngạo của nó!

– Do đó phim truyền hình, nhất là điện ảnh đúng nghĩa nghệ thuật nếu
còn chế độ CS sẽ không biết đến bao giờ mới có tương lai! Vì nó chỉ
nhằm phục vụ cho tuyên truyền tạo sự kích động, những cảm xúc nhất
thời cho chế độ, nghệ thuật không thể hiện được thật sự yếu tố nền
tảng của nó ‘Đời người thời ngắn hạn, nghệ thuật mới lâu dài’ – Ars
Longa, Vita Brevis.

-Khởi đầu đầy những trò bá đạo ăn cắp một cách nhơ bẩn thời hệ lụy với
những kết quả vẫn thế thôi!

– Bây giờ ai cũng biết chủ nghĩa Mác chỉ là một thứ bình phong, để lừa
bịp nhau, nhưng một nền văn hóa không có lối thoát nên mọi thứ trở
thành như một món lẩu thập cẩm từ những thứ du nhập từ bên ngoài không
có sự chọn lọc!

– Đúng vậy, các diễn viên không được đào tạo nên phát âm tiếng Việt
không chuẩn từng vùng miền của Việt Nam, nhân vật bình dân nhưng lại
sống trong những căn nhà xa hoa lộng lẫy hoàn toàn trái với thực tế.
Học sinh đi toàn xe tay ga trong khi đa số là dân nghèo ngoại trừ con
cán bộ tham ô và các thành phần cấu kết với các quan tham mà nên giàu
có gọi là tư bản đỏ như qua phim Thứ Ba học trò với nghi án một học
sinh có bầu liên quan đến Thầy giáo, tại Việt Nam dưới thời CS không
thiếu những chuyện này, nhưng đây là vấn đề đạo đức, nếu đưa lên màn
ảnh phải có lối thoát  nhằm mở ra một giá trị đạo đức từ hậu quả nhưng
hoàn toàn không thấy nút mở là cái hậu của một nền đạo đức xã hội sẽ
xảy ra như thế nào trong một vấn đề nhạy cảm từ muôn thuở.

– Những cuốn phim cứ kéo dài lê thê, không thực tế vì đạo diễn dựng
phim không có cốt truyện, mọi thứ trong mường tượng, các phim thường
kết ở những chỗ gay cấn cho độc giả thấy tiếc phim, đó là sự thành
công của đạo diễn Việt cộng! Trong phim cô gái Lọ Lem thời @ , xem hết
cả bộ phim nhiều tập vẫn không thấy cô gái vượt khó giỏi giang về lãnh
vực nào ngoài việc nói được vài câu tiếng Anh và mở tiệm bán bánh xèo…

– Đúng, phim Việt đều có mẫu số chung khi đạo diễn xây dựng nhân vật
tài giỏi vì được các nhân vật khen họ là tài ba, thật sự không thấy sự
thể hiện nhân cách cùng sự bộc lộ tài giỏi của nhân vật!

– Phim Chàng trai không biết yêu, một giám đốc là chàng trai du học ở
nước ngoài về mà không quản lý nổi một nhà hàng nhỏ xíu nên một nữ nhi
chỉ cần “nhỉnh” hơn vị giám đốc chút xíu là đã trở thành “nữ anh thư”
rồi.

Đúng là muốn nhân vật theo kiểu gì cũng xong! Các bà nội trợ xem cảnh
nấu nướng giặt giũ trong phim sẽ thấy rất… hài. Lặt rau chỉ đơn giản
ngắt cọng rau thành các phần nhỏ, mắt cứ nhìn đâu đâu. Phim Những ông
bố độc thân, diễn viên Phương Trinh đã đổ rất nhiều dầu trong một cái
chảo thật to chỉ để làm “ốp la” hai cái trứng gà. Phim Cuộc chiến hoa
hồng, cảnh giặt đồ của Phương Linh chỉ là nhúng lên nhúng, chắc là sợ
vò mạnh hư da tay.

Một người mang cả lời phê bình từ báo Phụ Nữ và đọc cho mọi người cùng
nghe – Tôi là người rất yêu phim Việt nhưng càng xem càng thấy phim
Việt bị lai căng, nhái lại các phim nước ngoài nhiều quá, trở nên nhạt
nhẽo…đã có nhiều khán giả góp ý nhưng đến nay vẫn chưa thấy có sự biến
chuyển nào, ngược lại chỉ thấy ngày càng tệ hơn!

Phim ảnh tuy để giải trí, nhưng cũng phản ánh đời sống xã hội và không
thể thiếu tính giáo dục. Phim Việt được ưu tiên phát trong giờ vàng,
nghĩa là vào giờ mọi thành viên trong gia đình (ông bà, cha mẹ, con
cháu) đều rảnh rang, nghỉ ngơi để ngồi giải trí trước màn hình. Thế
nhưng, hầu hết những cảnh trong phim đang phát sóng hiện nay, các nữ
diễn viên thi nhau trang điểm lòe loẹt, ăn mặc hở hang, phản cảm. Học
sinh, nhân viên mà trang điểm, tóc tai như người mẫu, quần áo thì
“thiếu trên hụt dưới” giống như những cô gái làng chơi. Nhiều khi ngồi
xem cùng con cháu mà chúng tôi thấy ngượng và không biết trả lời sao
khi con tôi hỏi – cô ấy (vai trong phim) làm nghề gì vậy mẹ? Không ít
nhân vật nghèo rớt mồng tơi mà lại ở trong những căn nhà sang trọng,
đến nỗi chúng tôi thuộc giới trung lưu nhưng có mơ cũng không được.
Còn lời ăn tiếng nói thì ôi thôi, cứ đề cao cái tôi của mình. Về mặt
văn hóa ứng xử thì quá hồ đồ, thù ghét là chửi bới nhau không tiếc
lời. Lời thoại thì dễ dãi, rẻ tiền, không có tôn ti trật tự gì cả. Thí
dụ – ra kêu ba vô ăn cơm đi con; má cô trông giống cô quá v.v… Con cái
thì trả lời ngang bướng với ông bà, cha, mẹ, không biết thưa gửi, chào
hỏi cho đúng phép tắc gì cả! Thử hỏi, giới trẻ và trẻ em học được
những gì qua những bộ phim như thế?”

– Điều quan trọng là thiếu chân thật, xin phân biệt phim khác với
kịch, đó là kịch có thể ước lệ, nhưng phim đòi hỏi phải dựa trên sự
chân thật từ một cốt truyện tiểu thuyết nên bối cảnh âm thanh, quang
cảnh phải dàn dựng cho dù mô phỏng nhưng đều từ cái thật. Do không
thật nên mới xuất hiện trên màn ảnh lối nói ngắt quãng của các diễn
viên, ậm à ậm ừ, cứ một điệp khúc “Theo tôi…ừm…chúng ta nên…ừm…hiểu
vấn đề…ừm…một cách khách quan…ừm…” Quý vị có thể xem rõ nhất trong
phim Sắc đẹp và danh vọng…”

– Những sai lầm về ngữ học do đạo diễn không được đào tạo đến nơi đến
chốn như trong phim Cô gái xấu xí, cha của Ngọc Hiệp nói giọng miền
Nam, mẹ của cô thì nói giọng miền Trung, riêng cô lại nói giọng miền
Bắc. Phim Lối sống sai lầm thì cả nhà của Hà Kiều Anh đều nói giọng
Nam, chỉ riêng Hà Kiều Anh nói giọng Bắc. Để “chữa cháy”, đạo diễn đã
cho nhân vật giải thích là do hồi nhỏ đi học, thấy cô giáo nói giọng
Bắc hay quá nên… tập theo. Thật hết ý!

Chuyện diễn viên từ chối sắc đẹp có phần khiêm tốn của mình, không
chịu đóng vai xấu như trong phim Mẹ chồng nàng dâu, một nhân vật nữ bị
sún do gãy mất một chiếc răng bên hàm phải. Khi quay cận cảnh nhìn rất
rõ. Những phim trước, cô đóng vai nhà nghèo, khổ cực thì không sao,
nhưng trong phim này cô vào vai một giám đốc nhân sự cho một công ty
lớn, nhà cao cửa rộng… mà mỗi khi cười, chỗ răng sún ấy nó hiện lên
đen thui trông thật thiếu thẩm mỹ. Người xem không khỏi đặt câu hỏi:
“Giàu có, trẻ trung như thế sao không đi trồng nổi cái răng?”.

Cũng trong phim Mẹ chồng nàng dâu, để diễn tả một cô con dâu vụng về,
đạo diễn cho cô ta đi chợ, mua con cá lóc về nấu canh mà lúng ta lúng
túng không biết làm cá. Chắc là hơn chục năm rồi vị đạo diễn này không
đi chợ nên không biết, thời buổi này chẳng ai mua cá mà không bảo
người bán làm luôn cho mình: đập đầu, lấy ruột, lạng vảy, rửa sạch…
Người mua chỉ việc mang về chế biến, không cần phải lấy cái chày, rồi
đứng xa xa, vừa đập đầu cá vừa run… như cô diễn viên Bảo Trân trong
phim.

– Âm nhạc là một phần quan trọng của phim, kể cả nhạc nền mở đầu và
kết thúc sẽ luôn gợi nhớ với người xem như ấn tượng văn hóa mà khán
giả bỏ công theo dõi và thụ bẫm. Chính những khúc dạo đầu đó là thông
điệp gởi đến khán giả báo hiệu niềm vui, nỗi buồn, lạc quan hạnh phúc
hay bất hạnh và kết cuộc qua tiếng hát, âm thanh dạo đàn ở những dòng
nhạc cuối cùng, hết thảy đều là những thông tin cô đọng, tuyệt vời….

– Thế nhưng, hàng loạt bộ phim hiện nay như Cha dượng, Gió nghịch mùa,
Cổng mặt trời, Thứ ba học trò, Những người độc thân vui vẻ…âm nhạc đã
không gây được ấn tượng nào, nếu không nói là nhạt nhẻo đến phản cảm.
Tuy nhiên cũng ghi nhận với những bộ phim cách nay gần một thập kỷ cho
dù không đạt mấy nhưng đã có nổ lực tìm kiếm sự kết hợp giữa âm nhạc
và nội dung phim, nét ấn tượng đối với các phim đó là nghe nhạc vang
lên khán giả già trẻ đều nhận ra đó là phim nào qua các phim Giã từ dĩ
vãng, Người Hà Nội, Những nẻo đường phù sa, Đồng tiền xương máu…

– Vâng, một người khác thêm vào: – Không thể chấp nhận được như tình
trạng hiện nay vì âm nhạc dàn dựng rất cẩu thả, vội vàng với những
giọng hát vô hồn!

– Những vị nào đã xem phim Tây Sơn hào kiệt sẽ vô cùng thất vọng nào
phong cảnh không hoành tráng, uy nghi nhất là âm nhạc đã bị biến cách
theo thời gian của nhạc Bài chòi, hát bộ…hơn là mang tính kiêu hùng
của nhạc thúc quân giục ngựa xông pha lên diệt kẻ xâm lăng bờ cõi non
sông! Kỹ thuật tạo ảnh về những trận đánh nhau rất kém, diễn viên đóng
vai Quang Trung thiếu hẳn sinh khí của một vị Hoàng đế và Bà Hoàng Hậu
với vai diễn Ngọc Hân Công Chúa thiếu hẳn thần sắc, cốt cách của con
nhà dòng dỏi  Quân Vương. Những chi tiết khó quên như Vua Lê và Tôn Sĩ
Nghị để hở cổ áo cùng tay áo ‘sơ mi’ khi diễn xuất cũng như binh sĩ
Quang Trung có người mang kính cận ra chiến trường?!

– Xin góp thêm vào ‘Cành đào trong phim biểu tượng của sự chiến thắng
vinh quang cùng với Cờ Đào uy nghi phất phới…với những cành đào giả và
những thứ giả có thể chấp nhận tại các phim trường nhưng lại quá là đồ
giả!

Nhiều ý kiến nên đưa các đạo diễn qua Trung Quốc để học cách làm phim
huyền sử, và mọi sự đã diễn ra như thế nào với cuốn phim Đường về
thành Thăng Long…Tất cả không ai từ tuyên huấn trung ương đến các diễn
viên không học được gì ngoài sự bán mình cho Hán gian, đến nổi không
dám mang ra trình chiếu trong cái dịp gọi là ‘Kỷ niệm ngàn năm Thăng
Long’, cuốn phim trở thành dấu ấn lịch sử đánh dấu Việt Nam lệ thuộc
Tàu với ngàn năm nô lệ mới !

– Việc học lịch sử ngày ngay tại học đường Việt Nam rất mù mờ ngoài
những dữ liệu chỉ nhằm phục vụ cho mục đích tuyên truyền, ngay với các
đạo diễn và hầu hết học sinh thật sự không biết Lý Chiêu Hoàng hay Lê
Đại Hành là ai. Thật là bi đát!

– Phim ảnh là thông điệp gởi đến tương lai song chính sự vong thân của
điện ảnh Việt Nam thời nay cũng là những thông điệp gởi đến mọi gia
đình cùng toàn xã hội sự bế tắc hoàn toàn của tập đoàn thống trị không
có cây gậy dẫn đường hầu mở ra cho tương lai con cháu chúng ta, thể
hiện qua tư cách đạo đức, học lực của những nhà lãnh đạo không do dân
bầu nhưng chỉ giỏi triệt hạ nhau, dùng danh từ một cách chính xác, đó
là những tuyệt chiêu giết người để lên nắm quyền. Đó cũng là cách của
hầu hết những lãnh tụ Á Đông thường dùng để trị dân hơn là cứu dân!

– Sự lãnh đạo lâu dài của những cán bộ. đảng viên CS và người nào cũng
không muốn từ chức hay về hưu như những cuốn phim Việt kéo dài lê thê
song khán giả chỉ thấy diễn viên mà không thấy nhân vật, nếu người này
nọ được nhắc đến không ngoài các chuyện làm gương xấu của nhân vật
lịch sử như dâm ô, giết vợ giết con và ghê tởm với cả chuyện bán nước
để vinh thân như Phạm Văn Đồng với Hoàng Sa, Trường Sa, Lê Khả Phiêu
bán nước vì trụy lạc với gái Tàu…

– Những cuốn phim truyền hình dài lê thê nhưng không để lại một dấu ấn
nào trong lòng người xem ngoài những khuôn mặt quanh đi quẩn lại như
‘gà què ăn quẩn cối xay’ như  Mùi ngò gai nội dung là gì cũng chưa
được thể hiện rõ. Phim Tiếng dương cầm trên biển chỉ lòng vòng chuyện
tìm kiếm cô em gái bị mất tích, nội dung mơ hồ, hình thức bố cục dàn
trải, dài dòng… Đất phương nam, Người Bình Xuyên, Miền đất phúc,
Hướng nghiệp, Công ty thời trang, Bến sông Trăng, Cỏ dại…

– Kể mãi cũng lê thê như nội dung các phim này chỉ càng phơi bày sự
nghèo nàn đến phát chán của khán giả và thật sự các diễn viên ăn cơm
nguội mãi cũng sinh ngán ngẫm khi tiếp tục đóng những phim gọi là mới
nhưng thật sự là một sự xào nấu pha trộn của cùng đạo diễn từ phim
trước, đúng là xã hội làm sao phim ảnh cũng làm vậy, gồm nào những ông
nghị gật cũng hội đồng, nội các này nọ nhưng đến ngàn năm sau dân tộc
cứ chìm sâu trong tăm tối!

– Khi nhận vai diễn viên, đạo diễn, có nghĩa là mang sứ mệnh sẽ sáng
tạo những gì mới mẻ cho khán giả, nhưng hầu như các đạo diễn Việt Nam
đều ngại khám phá, nhìn không gian của trường quay mọi người biết ngay
khung cảnh Đà Lạt hoặc khu đô thị mới Phú Mỹ Hưng, Sài Gòn bên cạnh
những nhân vật mờ nhạt dần theo cảnh núi đồi quá quen thuộc không khác
hoa Dã Quỳ hoang dã mọc đầy hai bên đường khi bắt đầu vào thành phố
mộng mơ!

-Biện chứng là vậy, vạn vật đều biến đổi không ngừng trong sự đổi mới
nhưng trong trường hợp này điện ảnh Việt Nam thừa lượng thiếu chất,
những đứa con tinh thần tiếp tục ra đời nhưng nội dung gần giống nhau
như kết quả của sự nhân bản vô tính: tình yêu nam nữ thiếu thực tế và
mang tính kích dục như cố lột ra cho hết để câu khách, nhiều diễn viên
đã già cũng cố đưa cái nguồn sữa nuôi con khoe với mọi người, tôi vẫn
còn tốt để làm công việc di truyền giống nòi!

– Việt Nam cũng có Trường sân khấu điện ảnh, nhưng ai cũng biết sinh
viên khi ra trường không có đất diễn ?! Một điều dễ hiểu cả nam lẫn nữ
với những học viên tốt nghiệp này cái vốn tự có lẽ quá nghèo nàn!

–   Đặc biệt chưa có bộ phim nào về chống tham nhũng trong khi đây là
quốc nạn của Việt Nam dưới thời CS cai trị, có lẽ ai cũng muốn tránh
đụng đến Công an là ngành tham nhũng hàng đầu, thứ đến là Giáo
dục…theo Tổ chức minh bạch thế giới công bố! Nhưng mở truyền hình ra
là nhan nhản phim nhái tình yêu kiểu Hàn Quốc, đồng tính, nhảy và nhảy
vì ‘con người từ vượn khỉ mà ra’ theo thuyết tiến hóa của Darwin, còn
đang giảng dạy tại học đường Việt Cộng!

– Giống như các chính khách, chuyện gì cũng muốn nói, nói cho sướng
nhưng không giải quyết được gì cả như bộ phim Lâu đài tình ái chỉ hơn
mức kịch nhưng kéo dài đến 30 tập, thu gom toàn những diễn viên ‘nổi
tiếng’ nhưng phim càng về cuối khán giả khi bật màn hình lên chỉ muốn
chuyển sang kênh khác!

– Niềm mong ước của khán giả muốn xem một vở kịch hay bộ phim nào đó
vì kết cục gọi là có hậu, đó là ai cũng muốn tìm nhân vật điển hình để
học hỏi, làm gương với những đức tính như sống vì tha nhân, bao dung,
cảm thông với nổi đau đồng loại, chân thành, trung thực…sẽ tác động
rất lớn vào xã hội, nhất là giới trẻ, song hầu như ngược lại điện ảnh
Việt Nam chỉ dành cho những nhân vật giàu có ‘bọn tư bản đỏ’, giới ăn
chơi đua đòi, những trái tim vô cảm…Càng nhân danh về một cái gì quá
tốt đẹp dường như từ kinh nghiệm lịch sử chỉ càng trói con người vào
vòng nô lệ mới càng khắc nghiệt hơn!

– Chứng tâm bệnh đáng sợ của phim Việt, có lẽ đó là ảo tưởng về sự
giàu có đưa đến nhân vật nào cũng giàu, các nhân vật chính phụ đều
giàu tất tần tật, từ đạo diễn đến diễn viên đều cố tìm cái giàu có của
tầng lớp ‘hãnh tiến’ mới phát lên làm giàu, rất tiếc chỉ có quần áo là
nghèo như một mốt của phim Việt ngày nay: không cởi hết không ăn tiền!
Nhưng tất cả đều quên đi tiền đó từ đâu và giá trị mang bộ mặt người
chân chính khác với những kẻ lưu manh cướp giựt là sự minh bạch của
nguồn tiền. Nó vốn là căn nguyên triết lý sống của người Việt từ muôn
thuở ‘Đói cho sạch, rách cho thơm’. Nhưng tất cả từ những đạo diễn cao
nhất trên bình diện quốc gia, những lãnh đạo tôn giáo đến người thực
hiện các mô hình đưa các thông điệp đến mọi người để biến đổi xã hội,
các nhà đạo diễn phim đều vong thân đến ngụy tín một cách an tâm không
còn triết lý sống vẫn là thứ triết lý của con người khi đến bến bờ
duy… thật duy vật: Chết là xong không còn gì nữa hết!

– Một xã hội không ra xã hội và phim không ra phim về trình độ nghệ
thuật kém xa cả kịch nói, nếu thu âm trực tiếp như đọc bài, giọng
Trung, Nam, Bắc lẫn lộn, riêng với những phim lồng tiếng với quá ư là
sự cố kỹ thuật, cái hồn của diễn viên như để tận thế giới ý niệm của
Platon! Nhân vật Bà Nội trong phim nhái của Hàn Quốc Ngôi nhà hạnh
phúc, Bà Cụ đã chửi thề, nếu là dân giang hồ có thể bỏ qua, nhưng trên
màn ảnh cũng phải hạn chế tối đa, trong khi ở đây Bà là mẹ của một
Giám đốc bệnh viện – mẹ của các lương y, mẹ của các từ mẫu trong vai
một bà nội khả kính, quả là khó chấp nhận ít nhất là về mặt giáo dục!

– Phim Việt Nam không còn phân biệt ngày và đêm, cảnh ban đêm cũng như
ban ngày như phim Mẹ chồng nàng dâu, nhân vật đi bán hàng chiều tối
mới về nhà khi cô vào bếp làm cơm nước không hiểu quay vào ban ngày
lúc giữa trưa, có lẽ vậy, ngoài sân vẫn sáng trưng…Đặc biệt với phim Ở
lại trần gian , có nhân vật đã thành ma song vẫn còn nhìn rõ bóng in
trên tường, quả là trong thế giới CS sau khi gặp Cụ Các Mác Lê Nin cái
bóng ma mê mờ vẫn còn.

– Nghệ thuật là hư cấu, sáng tạo, từ thế giới mô phỏng để đi đến thế
giới hình thành thế giới nên không thể sáng tạo đến mức xa rời cuộc
sống. Trong phim Lâu đài tình ái, có nhân vật không làm gì cả, chỉ
quanh quẩn ra vào suy nghĩ cách hại người khác – bà Dung, diễn viên
Thân Thúy Hà đóng lúc nào cũng đầy phấn son quần áo trang trọng chuẩn
bị đi tiếp khách, dự đại tiệc…

– Từ nhà sản xuất, đạo diễn và phát hành đều cẩu thả, phim Phía cuối
cầu vồng, khi tuyển nhân viên công ty Big Sun thuộc tầm cỡ đặc biệt
nào nhưng các thông báo được phổ biến trên cả đài truyền hình quốc gia
đến em bán báo ngoài đường rao ầm lên và thanh niên sinh viên bu quanh
để đọc tin mới…rất thời sự! Một giám đốc lạ thường khi cô nhân viên
mới tuyển không đi làm đã chạy đến tận nhà mời cô tiếp tục công việc,
ghi nhận của khán giả là cô nhân viên này không có tài năng gì, không
có kinh nghiệm, quả là hành vi ứng xử của những kẻ lạ lên làm lãnh tụ,
có lẽ từ vốn tự có hơn sự thường!? Và nhiều tình tiết khác thật cẩu
thả vô cùng như một tổng giám đốc luôn nghe thông tin một chiều, không
có chính lập trường, lúc nào cũng trong định hướng, định hướng…bị cha
vợ ép làm tổng giám đốc..v.v…

– Phim về Công an qua Cuồng phong, Cảnh sát hình sự…thể hiện nghiệp vụ
của Công an quá hời hợt. Trong phim Trái đắng diễn ra vụ xét giấy tờ
của hai vợ chồng bị tình nghi tội phạm – một đang bị truy nã, chỉ cần
một động tác đá chân đã hạ gọn hai công an viên, cướp luôn súng…Nhiều
Cụ cao tuổi từng trong lực lương Công an khi xem phim đã thốt lên ‘Hãy
mang ông đạo diễn này mà hỏi tội xem đến bây giờ mà còn ý tưởng “bảy
anh Việt cộng đu trên cành đu đủ không gãy”, nên mới viết kịch bản như
thế’!

– Phim giờ vàng tức là giờ cao điểm người lớn không biết trả lời thế
nào với con trẻ, đây là giờ nghĩ trưa hoặc giờ cơm tối trong gia đình
và sự thường các gia đình Việt Nam quây quần trong bữa cơm gia đình,
song các phim hầu hết đều đầy các cảnh nóng bỏng nhất là trên các bãi
biển các cô gái diễn viên mặc bikini mở đến vô tư! Bố mẹ Ông Bà chỉ
biết trả lời họ đang thi hoa hậu ở mục áo tắm! Hảo tề! Cuộc sống vội
đã đưa nghệ thuật không còn ‘yêu đương’ một cách nghệ thuật trong bóng
dáng con người, nó chỉ còn trên màn hình đầy những thô thiển đến phát
ngượng không khác loài vật ngoài đường. Phim Thiên đường vắng em, đoạn
kết phim Phía cuối cầu vồng với cảnh nóng của cô gái trong gần năm
phút, lại sống sượng không diễn đạt được gì ý nghĩa dù là giáo dục
sinh lý hay di truyền giống nòi ngoài cái dục lạc thật súc vật…Đạo
diễn cùng nhà quay phim thay vì quay nhanh những đoạn này, nhưng dường
như họ đều quên mất thời gian vào lúc ấy, thậm chí sau đó còn quay
chậm thật nhiều lần! Thật bất hủ, xưa nay hiếm!

Để kết luận trong cuộc hội thảo, một nhà làm phim đã kể chuyện về một
anh bạn đạo diễn rất thân tình: – Bây giờ chúng tôi phải thường theo
dõi nó, sau khi quay thành công bộ phim từ Đà Lạt trở về, cô vợ rất
thương chồng và bồi dưỡng cho nó để lấy lại sức, anh chồng đạo diễn
xem như yên tâm về người vợ hiền đã không biết chuyện gì đã xảy ra tại
vùng đồi núi cao nguyên Lâm Viên…Song đến ngày thứ hai, cô vợ đưa anh
ta vào nhà tắm như thường lệ và sau đó trong khoảnh khắc ra ngoài với
lý do mang thêm quần áo và thuốc thơm. Vừa thoáng ra cửa cô ta đã khóa
chặt lại tất nhiên là đã chuẩn bị để nhốt anh chồng đạo diễn trong đó
với ngày hai bữa cơm chay…Hơn một tuần sau, bạn bè tìm kiếm mới biết
rằng anh ta bị vợ nhốt vì sự trăng hoa không chừa của anh ta với các
diễn viên trẻ. Nhân vật nữ diễn viên đã ăn nằm với đạo diễn để được
đóng vai chính và với hình ảnh nổi bật, mặc dù không ở tù ngày nào,
nhưng người ‘đàn bà’ không dễ mấy tay này đã nói khi mở cửa tha cho
nhà đạo diễn ‘Tôi không giết người, anh ta rất khỏe mạnh, tôi chỉ muốn
cho anh ta biết, có thời gian suy nghĩ, trong sự ngắn ngủi của cuộc
đời, một khi đã sinh ra làm người muốn sống cho ra bộ mặt con người
hay thú vật, vì khi lõa lồ con người không khác gì thú vật chỉ khác
những giá trị bên trong cái đầu như Pascal đã nói ‘Con người là một
cây sậy biết suy nghĩ”.

Nguyễn Quang

*Trích từ tác phẩm  Câu chuyện đổi đời của Nhà văn Nguyễn Quang

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s

%d bloggers like this: