THIẾU PHỤ truyện ngắn của Miêng

THIẾU PHỤ

 

Gió luồn qua từng sợi chỉ chiếc áo bà ba nhạt màu, ướt sũng. Gió luồn qua từng thớ thịt, đâm sâu vào con tim chất chứa nỗi nhớ, nỗi thương, nỗi giận, nỗi buồn…

Người đàn bà ngừng lại ở bực cửa, khép nép nhìn vào.  Chẳng còn gì để phải xấu hổ, chẳng còn gì để phải lo sợ, sao chị vẫn cố thu mình nhỏ lại, e ấp  vào nhà. Dù không muốn gây tiếng động, mỗi bước chân vẫn lao xao nhỏ từng giọt nước.

Qùy xuống, chị ôm chặt con vào lòng, vuốt ve từng sợi lông măng trên má. Thằng bé dửng dưng mải chơi, bỏ mấy hột mít khô vào chiếc ống tre, lắc lanh canh rổn rảng. Chị nhìn khuôn mặt con tái xanh, đôi môi tím ngắt run nhè nhẹ cười nói một mình, lòng quặn lại.  Bây giờ chị chỉ biết trách mình.  Chị trách cái tự ái hời hợt của mình.  Sao chị không chờ đến mai? Sao vội vàng chi lắm, bỏ con ra đi ngay khi trời chưa sụp tối? Chỉ một đêm thôi. Ờ, so với gần ba năm mỏi mòn, chỉ một đêm thôi mà sao không kiên nhẫn được?  Vì lòng nghi ngờ nông nổi của chồng hay lòng trung kiên của mình không được đoái hoài? Vì nỗi oan nỗi nhục của mình hay vì chồng không yêu không hiểu? Và trời ơi, phải chi anh nặng lời với chị đi, phải chi anh to tiếng la mắng chị đi, hơn là cứ im lìm, một sự im lặng dửng dưng như ngọn roi quất vào mặt chị! Chị muốn mở miệng thì gặp bức tường câm nín lạnh lùng. Và chị chỉ khóc, không nói một lời. Tưởng quyết định lúc đó của mình là chính đáng. Bây giờ chị sống trong nỗi hối, lòng tự  cấu xé và nhìn chồng con với cái nhìn ân hận hơn là giải thoát.

Chị đứng lên. Nơi chị vừa ngồi nước đọng thành vũng nhỏ, vậy mà thằng Đản vẫn nằm dài lên, với tay chụp ống tre lăn.  Chị vào buồng. Căn buồng hạnh phúc ngắn ngủi với chiếc chõng tre bây giờ đã gãy mấy thanh. Chiếc chõng tre này, đêm tân hôn chị đã ngồi chết cứng bên mép rồi bẽn lẽn dại khờ mở từng khuy chiếc áo vải thô nâu mới may cho dịp vu quy. Và chiếc váy đen tháo dây lưng trong đêm đó rồi xếp cất mãi cho đến hôm nghe tin anh về, dở hòm ra thì dán đã nhấm mấy chỗ rồi…  Đã nhiều đêm chị ngồi lặng lẽ nhìn chồng ngủ, một giấc ngủ mộng mị bất an.  Bao lần chị nghiêng người xuống vai anh, nghe hơi thở đứt quãng nặng nhọc. Có khi anh thảng thốt gọi, chị lay vai anh nói nhà ơi, nhà ơi,  tôi đây nhà. Và trong chị dấy lên nỗi thèm muốn được yêu. Nhưng anh thản nhiên với cơn mê sảng một mình…  Chị nhìn lu gạo trong góc vơi gần xuống đáy.  Chị không dám sờ vào, không, không nên làm gạo ướt. Trên mái thấp, chiếc áo mới may cho thằng Đản đón cha về cùng vài chiếc vá víu dắt ngang hờ hững…

Chị xuống bếp. Chồng đang thổi cơm.  Lửa rơm phừng phực hắt lên một bên má anh ửng đỏ. Làm công việc đàn bà trông anh vụng vịu và buồn, mắt xa vắng câm nín nhìn ngọn lửa liếm cái niêu ám khói. Đôi mắt hôm nào rực lên trách móc khinh khi lẫn tủi hờn nhẫn nhục. Đôi chân chắc nịch đàn ông không guốc dép, chị muốn mân mê mấy thớ thịt cuộn gân. Chiếc áo cũ sờn rách ở vai, chị ân hận là mình không ở lại vá áo cho chồng…

Rồi chị lên nhà ngồi vào cửi như mọi lần. Khung cửi chị đã ngày đêm thoăn thoắt đưa thoi nuôi mẹ chồng, nuôi con thơ trong nỗi mong nhớ cô đơn. Mỗi cộng tơ mỗi đoạn vải đã chứng kiến chia xẻ tình yêu ba thế hệ. Và tấm vải dệt dở dang hãy còn trễ biếng trên khung, rổ tơ vẫn lăn lóc đó, tiếc nuối bàn tay tảo tần của chị… Không có gì thay đổi từ lúc chị bỏ đi, như thể anh cố tình giữ làm kỷ niệm.  Nhưng kỷ niệm để làm gì khi không ai còn cần tới chị nữa? Như nhiều hôm từ khung cửi, chị chỉ nhìn thằng Đản vương vãi cơm xuống đất. Bao lần rồi tiếc từng hạt gạo, chị bưng chén đút cho con, nhưng nó thản nhiên như không có chị, không nói với chị một lời. Vậy mà nó cứ hỏi mẹ đâu, mẹ đâu, như ngày xưa có thói quen cứ hỏi bố đâu…

 

 

x

Giặc Chiêm giày xéo quê hương

Cha con dong ruổi chiến trường xa xa

Thương con, tưởng nhớ mẹ già

Đêm đêm về hiện vách nhà thăm nom…

Ông thầy pháp nghe ngóng, tự dưng ngồi lùi vào góc.  Đời ông đã quen giao thiệp với thế giới bên kia, bao lần chuyện trò hỏi han, ngay cả cãi với họ, hăm doạ họ hoặc bị họ hăm doạ.  Vậy mà lần này, tiếng ru đó văng vẳng bên tai, trong heo may lành lạnh, trong đêm tối bưng không một ánh sao đã cho ông cảm giác rờn rợn khắp người.

Cố thu can đảm, ông e  hèm vài tiếng rồi lặp lại câu đã hỏi:

– Muốn cái gì xin hồn cứ cho biết, ta sẽ làm cho toại nguyện.

Tiếng ru lại vang lên nhè nhẹ, thoang thoảng trong gió.  Trong bóng đêm, ông thầy pháp nín thở, đảo mắt long lanh tìm kiếm. Cảm tưởng như có người bên trái, rồi bên phải, đâu đây gần lắm khiến ông chột dạ. Giọng đàn ông run run:

– Cứ thế đó thầy.

Im lặng. Cái im lặng rình mò giữa người sống và người chết làm cho đêm tối hơn, nặng hơn, u uất hơn, linh hiển hơn. Lá chuối ngoài vườn cạ vào nhau xoành xoạch đục hơn, lá cau xạc xào sắc sảo hơn. Và tiếng ai thở dài xa xa gần gần, nghèn nghẹn nen nén thế nào. Cái im lặng nín thở đẩy những âm thanh đó nổi bật trong đêm. Để chế ngự lòng mình, ông thầy pháp nói nhỏ nhẹ như không dám kinh động cái yên tĩnh rợn người ma quái ấy:

– Chú kể chi tiết mọi chuyện tui nghe.

Giọng đàn ông rụt rè:

– Vâng, mấy đêm đầu, hể cứ thắp đèn thì thằng Đản chỉ bóng cháu trên vách kêu lên: đó cha về,  cha về! Ban đầu cháu không hiểu, sau thì hiểu ra là trong khi vắng cháu, vợ cháu đã nói an ủi con như vậy. Hèn chi nó cứ nói ông không phải cha tui, cha tui tối mới tới, hễ mẹ đi thì cha đi, mẹ nằm thì cha nằm… Cháu sợ quá không dám thắp đèn nữa.

– Không có đèn thì về hát hả? Mà sao bữa nay chú mới gọi đến tui?

– Đúng ạ, không có đèn thì về hát. Mà không đèn thì có trăng cũng về lừng lững trên vách. Cháu đóng cửa, lấy chiếu che nhà  tối bưng. Tưởng rồi sẽ thôi, ai ngờ đã ba con trăng rồi! Cháu không biết cháu vụng nuôì nên thằng nhỏ hư hao, hay vì vợ cháu cứ…

– Cử chỉ ra sao?

– Cháu sợ quá có dám nhìn kỹ đâu, chỉ van vái xin tha cho cháu cái tội ghen bóng gió. Cháu nói hễ tha thứ thì xin đừng về nữa cho cháu yên lòng nuôi con.  Mà vẫn cứ về tức là còn hận cháu lắm, chắc muốn đòi mạng hay gì đó thầy ơi! Có cách nào giúp cháu với!

Giọng anh nghẹn ngào:

– Nếu phải chết để chuộc lỗi thì cháu ngại gì. Chỉ sợ rồi thằng Đản sống với ai. Mẹ cháu mất khi cháu còn sung lính mới ra nông nổi.

Trong mơ, thằng Đản bỗng kêu ré lên “Mẹ ơi !” làm hai người đàn ông giật thót người. Tiếng hát ru lại vẳng lên chầm chậm buồn buồn…

x

Từ khi biết nhà thường có khách, chị vẫn có thói quen nép ngoài cửa, nghe ngóng trước khi vào. Hôm nay khác mọi lần, có tiếng đàn ông hổn hển thở, tiếng vật thình thịch dưới đất, tiếng đàn bà cười ré lên kêu “nhột, nhột” làm chị sững người.  Chị nín thở đỏ mặt.  Chị vừa tò mò muốn biết chồng mình đang làm gì với người đàn bà bên kia sông, vừa xấu hổ lo âu cho những điều sẽ gặp. Để lại vũng nước nhỏ dưới chân, chị se sẽ vào nấp gần cửa bếp. Trong cái chập choạng buổi chiều, chồng chị đang dần cái cối đá.  Cái cối xưa kia chị thường giã gạo.   Anh thở ì ạch, mỗi lần cái cối nhích một  chút lại gây tiếng vang dưới nền đất nện.  Ngoài sân, người đàn bà goá chồng trong đợt sung lính đánh Chiêm lần cuối  của làng, đang tắm cho thằng Đản. Chính chồng chị là người đã đến báo tin chẳng lành này và trao cho người goá trẻ di vật của chồng chị ấy, chiếc tay nải màu đất ướt. Năm ngày sau nghe người goá phụ đang mang bầu bốn tháng, trụy thai… Dưới mỗi gáo nước trong cái yên ả nhà quê, thằng Đản và người đàn bà trẻ cười đùa thân thiện.  Chị im sững nhìn, vừa xúc động vừa xấu hổ về ý nghĩ của mình.

Người goá phụ  dắt thằng Đản vào buồng thay áo cho nó và nói lúc chồng chị vừa bước lên nhà:

– Về đây. Có cái trứng hấp trong nồi cơm cho thằng Đản.

Chị với tay lấy nón móc trên vách phên. Bố thằng Đản hỏi mà không nhìn:

– Về rồi à? Chừng nào tới?

– Chiều nào không tới mà cứ hỏi!

Cái giọng dấm dẵn trách yêu chị hầu như quên rồi, từ ngày anh sung lính. Bây giờ nghe, chị như thấy lại thời hạnh phúc của mình.  Ờ, sao mà chẳng bao lâu sau thì đời chị  chỉ toàn là nước mắt đợi chờ thương nhớ? Bao nhiêu ngày chị được gần gũi chồng để bao nhiêu ngày nuôi con một mình vò võ mong anh? Khi anh trở về thì… đúng rồi, ra đường hỏi bà già về nhà hỏi con nít mà. Nhưng sao mình không kiên nhẫn đợi qua đêm?  Chỉ một đêm thôi, mọi việc đã có thể sáng tỏ, sẽ có thể khác đi, và chị sẽ mãi mãi bên cạnh chồng con. Chị thương mình hơn thương con sao? Chị cho mình oan không chịu được hơn cảnh bơ vơ của con sao? Ôi, bây giờ chị ước ao bị sĩ nhục vạn lần miễn sao được sống với gia đình. Sao chị quá vội vàng, và sao người đàn ông lại đòi hỏi người đàn bà những điều tuyệt đối?

 

Họ không nhìn nhau, nhưng trong ánh mắt mỗi người nói lên cái điều mà trước kia chị và chồng  đã nói. Lòng chùng xuống, chị hết nhìn người goá phụ lại nhìn chồng con. Thằng Đản bỗng khóc chạy theo khi chị ta ra khỏi cửa. Chị kéo tay con nhưng nó thản nhiên nhào vào lòng đòi người kia ở lại. Chị chưng hững, khe khẽ gọi con ơi mẹ đây, có mẹ đây. Nhưng không ai buồn lưu tâm đến mình, chị ngần ngừ một lát rồi chạy theo…

Người đàn bà bước nhanh phía trước, chị gọi cô ơi chờ tôi với, cô gì ấy ơi, chờ tôi với! Nhưng người ấy cứ thoăn thoắt bước, tới bờ sông tháo đẩy chiếc xuồng con rồi bước lên nhanh nhẹn gọn gàng. Chị gọi to hơn, chờ tôi với cô ơi, chờ tôi với mà, cuối cùng đành chỉ bám theo đuôi xuồng,  ngâm người trong nước sang sông.

Chị theo người goá phụ về nhà. Bà mẹ đã dọn cơm chờ, hỏi:

– Cha con nó có gì ăn không?

– Con có hấp cho thằng Đản cái trứng.

Bà cụ chép miệng:

– Mai mua kho cho cha con nó miếng cá.

 

Lưng nửa chén cơm, người con e dè:

– Mẹ, ảnh hỏi tháng sau xin cưới được không?… Tội thằng Đản quá, chiều nào con về nó cũng chạy theo khóc. Thấy thương quá!

Ngồi ở ngạch cửa, chị  nhìn hai cánh tay tròn lẵn khoẻ mạnh, nhìn hai đùi thấp thoáng trong chiếc váy đen, nhìn khuôn mặt  tròn trịa phúc hậu tươi tắn của người goá trẻ và lòng chợt an ổn không ngờ.

Trăng bắt đầu lên. Làng xóm có cái yên ả thanh tao mà rờn rợn. Con đường làng loang loáng ánh trăng non không một bóng người. Xa xa, có tiếng ai gọi đò trong đêm nghe như tiếng âm hồn trêu chọc. Ngoài tiếng ểnh ương thỉnh thoảng ồm oạp, bến sông vắng lặng đến nỗi nghe mồn một tiếng nước vấp vào bờ cỏ, cô độc và buồn.

Bà cụ ra khép cửa, chị đứng né qua một bên. Bỗng cụ kêu lên:

– Trời đất, nước ở đâu cả vũng ngay cửa vầy nè? Hồi nãy giờ có con chó nào đâu?

Chị tần ngần nhìn cánh cửa khép lại trước mắt mình như chia cách hai thế giới, lặng lẽ bỏ đi. Con nhà quê mà mắt mơ màng, tánh hay bẽn lẽn, cái dáng bước lầm lũi nghiêng nghiêng như gió đẩy, cái gót chân ruộng nương mà hâng hẫng nhẹ nhàng, hai cánh tay dệt cửi mà đong đưa tha thướt là tướng cả đời gian truân lại yểu mạng.

Chị dừng lại ở bến sông, nhìn mông lung trăng sóng sánh bơi trên nước. Đám lau run run trong gió nhẹ và xa hơn là hàng dừa nước nghiêng mình cợt nhã dưới trăng. Bên kia, vào sâu trong xóm là nhà chồng con chị, có thể tháng sau sẽ đón thêm người mới. Chị biết sẽ không còn chỗ cho mình trong căn nhà thân yêu ấy nữa. Thằng Đản đã thôi không còn tìm cha trên vách mỗi đêm,  và người nó mong ở lại mỗi chiều chưa được gọi mẹ bao giờ.

Thong thả như đi dạo mát, chị hướng về phía đầu ghềnh. Ở đó dân làng đã xây nhà cho chị. Sừng sững chơ vơ chỗ khúc sông thâu hẹp, ngôi nhà nhỏ mái cong ơ hờ nhìn mấy phiến đá nằm ngang chắn nước. Vượt qua chỗ này, nước chảy xiết, xối xả, vùi dập bất kỳ ai… Chị khoan thai bước lên ba bậc cấp. Bước thứ nhất thổi ngọn gió thần hong khô người chị lâu nay sũng nước. Bước thứ hai biến chiếc áo sờn rách thành chiếc áo bóng bẩy tơ trời. Bước thứ ba nâng niu nhẹ hẫng cả hồn, không còn tiếc nhớ điều gì nữa. Và chị thênh thang vào nhà với những bước chân thần thánh. Mùi sông nước trên người đã thành mùi hương ngạt ngào và hai cánh tay gian truân yểu mạng uyển chuyển vén rèm.

Ngồi vào án thư, chị bỗng hiểu bài thơ nhà Vua đề trên vách một lần ghé qua, cho chị.  Lát sau chị bước ra hiên nhìn xuống phía quá đầu ghềnh, tự buộc mình có bổn phận phải trông nom không để một người đàn bà nào phải gieo mình xuống nữa. Đủ rồi, một mình chị sẽ mang tên làng xóm. Đã chắc gì trong năm mười năm nữa, có ai còn nhắc đến mình? Chợt chị mỉm cười, tự hỏi không về nhà nữa vì bất mãn ghen tuông mình không còn chỗ đứng, hay đúng như ông thầy pháp khuyên chồng: Đây không phải vì lòng thù hận, mà chỉ vì thương con nên quấn quýt không rời. Muốn cho họ yên cõi ấy và mình yên cõi này thì phải tìm cho thằng Đản một bà mẹ khác, một bà mẹ mà người ta chấp nhận…

MIÊNG

Paris, Mars 2001-Sept. 2009

 

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s

%d bloggers like this: